Het mailtje komt op dag twaalf. “Ik heb de cursus dit weekend helemaal doorgewerkt, maar hij was toch niet wat ik zocht. Mag ik mijn geld terug?” Je eerste gedachte is waarschijnlijk: dat kan toch niet, ze heeft alles al gezien. Het antwoord hangt af van één ding dat je vóór de aankoop wel of niet hebt geregeld. Een consument die je cursus online koopt, heeft 14 dagen bedenktijd. Bij een zelfstudiecursus vervalt die alleen als de koper vooraf uitdrukkelijk heeft ingestemd met directe toegang, heeft verklaard daarmee zijn herroepingsrecht te verliezen en jij dat in je bevestiging hebt vastgelegd. Ontbreekt een van die drie, dan mag ze herroepen en is ze je voor wat ze al bekeken heeft niets verschuldigd.
In dit artikel lopen we door wat de wet zegt voor drie soorten aanbod (een zelfstudiecursus, een live training of coachingtraject, en een verkoop aan een zakelijke klant), wat er in je afrekenstap en je voorwaarden moet, wat de herroepknop is die sinds 25 juni 2026 verplicht is, en wat er anders is als je aan Belgen verkoopt. Het is geen juridisch advies: we verwijzen naar de wetsartikelen zelf, zodat je ze kunt nalezen of aan je jurist kunt voorleggen.
Heeft een cursist 14 dagen bedenktijd bij een online cursus?
Ja, als je cursist een consument is en de cursus online koopt. Het Burgerlijk Wetboek noemt dat het recht van ontbinding: een consument mag een overeenkomst op afstand zonder opgave van redenen ontbinden binnen veertien dagen (artikel 6:230o BW). Bij een cursus loopt die termijn vanaf de dag waarop de koop gesloten is, niet vanaf de dag waarop iemand voor het eerst inlogt.
Twee details uit hetzelfde artikel maken het verschil tussen een rustige en een vervelende maand. Vertel je de koper vooraf niet hoe het herroepingsrecht werkt, dan wordt de termijn verlengd tot je die informatie alsnog geeft, met een maximum van twaalf maanden extra. En de koper hoeft niets uit te leggen: een mailtje met “ik wil van de koop af” is genoeg, het modelformulier is een mogelijkheid en geen verplichting. Herroept iemand, dan betaal je binnen veertien dagen terug, via hetzelfde betaalmiddel waarmee is betaald (artikel 6:230r BW).
Wie de wet een consument noemt, is ook belangrijk: een natuurlijk persoon die koopt voor iets buiten zijn bedrijf of beroep (artikel 6:230g BW). Daar komen we bij de zakelijke koper op terug.
Welke regels gelden voor jouw soort cursus?
De vraag “heeft mijn cursist bedenktijd?” heeft drie antwoorden, afhankelijk van wat je verkoopt. Een zelfstudiecursus met video’s en lessen die de koper zelf afspeelt, geldt meestal als digitale inhoud. Een live training, een cohort met sessies of een coachingtraject is een dienst. En verkoop je aan een bedrijf of aan een zzp’er die de cursus voor zijn werk koopt, dan geldt het consumentenrecht niet.
Zelfstudiecursus: 14 dagen, tenzij de koper vooraf afstand doet
Een zelfstudiecursus met losse video’s en lessen die de koper zelf afspeelt, geldt meestal als digitale inhoud die niet op een materiële drager wordt geleverd. Zit er veel interactie in, zoals een community, feedback op opdrachten of begeleiding, dan kan het ook een digitale dienst zijn, en bij twijfel gelden de regels voor diensten uit de volgende paragraaf. Voor de gewone zelfstudiecursus heeft de koper 14 dagen bedenktijd, maar die vervalt zodra de cursus begint als aan alle drie de voorwaarden van artikel 6:230p, onder g, BW is voldaan:
- De levering begint met uitdrukkelijke voorafgaande toestemming van de koper.
- De koper heeft verklaard dat hij daarmee afstand doet van zijn herroepingsrecht.
- Jij hebt een bevestiging gestuurd waarin die toestemming en die verklaring staan (artikel 6:230v lid 7 BW).
Mist er één, dan blijft het herroepingsrecht gewoon staan, en dan zegt artikel 6:230s lid 5 BW iets wat veel makers verrast: de consument draagt dan geen kosten voor de digitale inhoud die hij al gekregen heeft. De cursiste van dag twaalf die alles al heeft gezien, krijgt dan het volledige bedrag terug. Wat ze na de herroeping niet meer mag, is de cursus gebruiken of aan anderen doorgeven (lid 7 van hetzelfde artikel).
De ACM vat het voor ondernemers samen in vier stappen: vertel vóór de koop dat de bedenktijd vervalt zodra de koper begint met afspelen of downloaden, vraag of hij daarmee akkoord gaat, zet dat akkoord in de bevestiging van de koop, en geef pas daarna toegang (ACM, bedenktijd). Volgens de ACM moet de klant het afspelen ook zelf kunnen starten.
Wil je die afstand niet vragen, bijvoorbeeld omdat je liever een ruimere garantie geeft, dan mag dat ook. Je laat het herroepingsrecht dan gewoon staan en vertelt het de koper vooraf.
Live training, cohort of coaching: 14 dagen, en wat al geleverd is betaalt de cursist
Een live training, een cohort met vaste sessies of een coachingtraject is een overeenkomst tot het verrichten van diensten. Ook dan heeft de koper 14 dagen vanaf de dag van de koop. Het verschil zit in wat er gebeurt als je binnen die 14 dagen al begint.
Begin je tijdens de bedenktijd, dan mag dat alleen op uitdrukkelijk verzoek van de consument, die daarbij verklaart dat hij zijn herroepingsrecht verliest zodra jij de dienst helemaal hebt geleverd (artikel 6:230v lid 8 BW). Herroept hij daarna toch, binnen de 14 dagen, dan betaalt hij een bedrag dat evenredig is aan wat jij al hebt geleverd, berekend op de totale prijs (artikel 6:230s lid 4 BW). Heb je hem niet vooraf gewezen op die betaalplicht, of heeft hij niet zelf om een vroege start gevraagd, dan draagt hij geen kosten voor wat hij al kreeg (lid 5, onder a).
Een rekenvoorbeeld, in euro’s en inclusief btw. Je verkoopt een cohort van zes weken met één live sessie per week voor €600, en de eerste sessie is op dag 4. Een deelnemer die erom gevraagd heeft om direct te starten, herroept op dag 11, na twee sessies. Meet je de levering in sessies, dan is twee van de zes geleverd: hij betaalt €200 en jij betaalt €400 terug. Ontbreekt een van die twee, het verzoek van de deelnemer of jouw uitleg vooraf over de betaalplicht, dan betaal je de volle €600 terug, ook voor de twee sessies die hij al heeft bijgewoond.
Het herroepingsrecht vervalt bij een dienst pas helemaal als je de dienst volledig hebt geleverd, met de instemming en de verklaring van daarnet (artikel 6:230p, onder d, BW). Bij een traject van zes weken gebeurt dat dus nooit binnen de bedenktijd.
Een cursus met zowel lessen als live sessies, zoals een zelfstudiecursus met drie groepscalls erbij, valt in beide takken. Het veiligst is om voor beide delen apart te regelen wat er vooraf gezegd en gevraagd wordt.
Een fysieke workshop op een vaste datum
Voor diensten op het gebied van vrijetijdsbesteding met een vaste datum of periode geldt geen herroepingsrecht (artikel 6:230p, onder e, BW). Denk aan een concertkaartje. Of een workshop daaronder valt, zegt de wet niet. De Europese Commissie schrijft in haar uitleg bij de richtlijn dat deze uitzondering smal moet worden uitgelegd, en noemt als voorbeelden hotels, evenementen en catering op een vaste datum; cursussen en trainingen noemt ze niet. Het gaat erom of je capaciteit reserveert die je bij een annulering niet meer kwijt kunt, zoals plaatsen bij een voorstelling. Ga er bij een training voor je vak dus niet van uit, en geef bij twijfel gewoon bedenktijd.
Zakelijke klant: geen wettelijke bedenktijd, wel je eigen voorwaarden
Een bedrijf, een stichting of een zzp’er die de cursus voor zijn werk koopt, is geen consument. Het wettelijke herroepingsrecht geldt dan niet. Wat er wel geldt, is wat jullie afspreken, in de offerte of in je algemene voorwaarden. Daar staat bijvoorbeeld tot wanneer een bedrijf een plek in een training kosteloos kan annuleren of overdragen aan een collega.
Lastig is dat je bij een losse online aankoop vaak niet weet of iemand zakelijk koopt. Een bedrijfsnaam en een btw-nummer op de factuur zeggen veel, een zzp’er die met zijn privérekening betaalt minder. Vraag het daarom in je afrekenstap (particulier of zakelijk) en behandel de koper bij twijfel als consument. Hoe je die zakelijke factuur netjes opstelt, lees je in ons stuk over btw en online cursussen.
Hoe regel je de afstandsverklaring in je afrekenstap?
Je regelt het met een of twee aankruisvakjes die de koper zelf aanvinkt vóór hij betaalt, en een bevestigingsmail die vastlegt wat hij heeft aangevinkt. De wet schrijft geen vaste tekst voor, maar de verklaring moet uitdrukkelijk zijn. Een vakje dat al aangevinkt staat, of een zin die alleen in je algemene voorwaarden staat, haalt dat niet.
Zo ziet dat er in de praktijk uit, voor een zelfstudiecursus:
☐ Ik wil direct toegang tot de cursus, ook al loopt mijn bedenktijd van 14 dagen nog.
☐ Ik begrijp dat ik daardoor mijn herroepingsrecht verlies zodra de cursus begint.
Twee losse vakjes maken het voor de koper het duidelijkst, maar één gecombineerde verklaring mag ook. Voor een live training wordt het eerste vakje een verzoek: “Ik wil dat de training al binnen mijn bedenktijd van 14 dagen begint.” En het tweede: “Ik begrijp dat ik bij herroeping betaal voor wat al gegeven is, en dat ik mijn herroepingsrecht verlies als de training helemaal gegeven is.”
Bij de betaalknop zelf geldt nog een regel die vaak mis gaat: de knop moet ondubbelzinnig zeggen dat de koper een betaalverplichting aangaat. De wet noemt zelf “Bestelling met betalingsverplichting”, een even duidelijke tekst als “Nu betalen” kan ook. “Verder” of “Ga door” haalt het niet (artikel 6:230v lid 3 BW). Een koop die via een onduidelijke knop tot stand komt, kan de koper laten vernietigen.
De bevestigingsmail is het stuk dat je bij een geschil nodig hebt. Zet erin wat er is gekocht, voor welke prijs, met welke voorwaarden, en de letterlijke tekst van de vakjes die de koper heeft aangevinkt. Bewaar hem bij de bestelling.
Werk je in Maatos, dan kun je met het Compleet-abonnement eigen afrekenpagina’s maken. Check daarna met een testaankoop of je vakjes, je knoptekst en je bevestigingsmail kloppen. Over de betaalkant zelf lees je meer in ons artikel over betalingen ontvangen op je cursusplatform.
Wat is de herroepknop en heb je hem nodig?
De herroepknop is een functie op je website waarmee een consument een online gesloten koop zelf kan ontbinden, net zo makkelijk als hij hem kocht. Sinds 25 juni 2026 is die verplicht voor wie aan consumenten online verkoopt, op grond van een Europese richtlijn die Nederland heeft opgenomen in artikel 6:230oa BW. Zie je ergens 19 juni staan: dat was de Europese datum, maar de Nederlandse wet verscheen pas op 24 juni in het Staatsblad en geldt vanaf de dag erna.
Wat de wet vraagt, in gewone taal: een duidelijk zichtbare knop met een naam waaruit blijkt dat je er de overeenkomst mee ontbindt (de ACM noemt als voorbeelden “Hier de overeenkomst ontbinden” en “Koop ongedaan maken”). Die knop leidt naar een pagina waar de koper alleen zijn naam, de gegevens van de bestelling en het adres voor de bevestiging opgeeft of bevestigt. Daarna volgt een tweede knop die de ontbinding bevestigt, en jij stuurt direct een ontvangstbevestiging met de inhoud, de datum en het tijdstip. De knop moet de hele bedenktijd beschikbaar zijn, ook als die verlengd is. Inloggen mag je aanbieden, een account verplichten mag niet (ACM, bedenktijd). De knop komt bovenop de andere manieren om te herroepen, zoals een mail of het modelformulier; je informeert de koper vooraf over al die manieren.
Heb je hem nodig als je bij je zelfstudiecursus om afstand vraagt? Zolang een koper herroepingsrecht heeft, moet hij die knop kunnen gebruiken. Bij een zelfstudiecursus met een geldige afstandsverklaring vervalt het recht pas als de koper zelf de eerste les start. Tot dat moment, en hooguit 14 dagen, moet de knop er dus ook zijn. Verkoop je ook live trainingen of coaching, geef je bedenktijd zonder afstand, of start je cursus pas op een latere datum, dan heeft de koper wel dagen of weken herroepingsrecht, en dan hoort die knop er gewoon te zijn. Het simpelste is hem voor al je verkopen aan consumenten te regelen.
Wat moet er in je algemene voorwaarden staan?
In je voorwaarden staat hoe het herroepingsrecht bij jouw aanbod werkt, en de koper moet ze vóór of bij de koop kunnen opslaan. Dat laatste is een eis uit artikel 6:234 BW: bied je je voorwaarden niet zo aan, dan kan een koper ze laten vernietigen. Een link naar je voorwaarden bij de betaalknop plus de voorwaarden als pdf in de bevestigingsmail is de veilige route.
Wat er inhoudelijk in hoort, volgt grotendeels uit de informatieplicht van artikel 6:230m BW: wie je bent en hoe je bereikbaar bent, wat de cursus precies omvat en hoe lang de toegang duurt, de totale prijs inclusief btw, hoe betalen werkt (ook in termijnen), of er herroepingsrecht is en hoe je het uitoefent, met het modelformulier en waar de herroepknop staat, en wanneer de koper het verliest. Bij een live training komt daarbij wat iemand betaalt als hij na een vroege start herroept, en wat er gebeurt als jij een sessie verzet.
Een paar dingen die je in de praktijk tegenkomt. Een clausule als “na aankoop is restitutie uitgesloten” helpt je niet bij een consument: zonder de afstandsverklaring blijft het herroepingsrecht toch staan. Een niet-goed-geld-terug-garantie van 30 dagen mag wel, als extra bovenop de wettelijke regels; schrijf dan op wat de voorwaarden zijn, zodat het geen verrassing wordt. En wie je cursus mag gebruiken en wat er met het materiaal mag, regel je ook in je voorwaarden, waarover meer in ons stuk over auteursrecht en plagiaat bij cursusmateriaal.
Wat is anders als je aan Belgen verkoopt?
Voor kopers in België gelden dezelfde Europese regels, alleen staan ze in het Wetboek van economisch recht (WER) onder andere nummers. De bedenktijd van 14 dagen staat in artikel VI.47, en bij een dienst loopt hij ook daar vanaf de dag van de koop. De uitzonderingen staan in artikel VI.53: punt 13° is de zelfstudiecursus, met dezelfde drie voorwaarden (vooraf uitdrukkelijk instemmen, erkennen dat de koper zijn recht verliest, en jouw bevestiging), en punt 1° is de dienst die volledig is uitgevoerd.
De herroepknop kwam in België iets later. Hij staat in artikel VI.61/2 WER en geldt sinds 14 augustus 2026. De Belgische tekst noemt als naam voor de knop “hier de overeenkomst herroepen” en voor de tweede stap “herroeping bevestigen”, net als de Europese richtlijn. Verkoop je in beide landen, dan ligt het voor de hand om precies die woorden te gebruiken.
Verkoop je ook zakelijk aan Belgische klanten, kijk dan naar de factuurkant: in ons stuk over Peppol in België lees je wat daar voor e-facturen geldt.
Veelgestelde vragen over herroepingsrecht bij een online cursus
Heeft een cursist altijd 14 dagen bedenktijd bij een online cursus?
Een consument die online koopt wel, vanaf de dag van de koop. Bij een zelfstudiecursus vervalt die bedenktijd zodra de cursus begint, mits de koper vooraf uitdrukkelijk heeft ingestemd, heeft verklaard afstand te doen en jij dat hebt bevestigd. Een zakelijke koper heeft geen wettelijke bedenktijd.
Mag een cursist zijn geld terugvragen als hij de hele cursus al heeft bekeken?
Ja, als je de afstandsverklaring niet goed hebt geregeld en de 14 dagen nog lopen. De consument draagt dan geen kosten voor wat hij al heeft gezien (artikel 6:230s lid 5 BW). Met een geldige afstandsverklaring kan dat niet meer zodra de cursus is begonnen.
Geldt het herroepingsrecht ook voor een live training of coachingtraject?
Ja. Een consument heeft 14 dagen vanaf de koop. Begin je eerder op zijn uitdrukkelijke verzoek, dan betaalt hij bij herroeping alleen wat je al hebt geleverd. Volledig vervallen doet het recht pas als het hele traject gegeven is.
Hebben zakelijke klanten herroepingsrecht?
Nee, niet volgens de wet. Een bedrijf of een zzp’er die voor zijn werk koopt, is geen consument. Wat er dan geldt, staat in je offerte of je algemene voorwaarden, bijvoorbeeld een annuleringsregeling voor trainingen.
Is een zin in mijn algemene voorwaarden genoeg om het herroepingsrecht uit te sluiten?
Nee. Bij een zelfstudiecursus moet de koper vóór de levering zelf uitdrukkelijk instemmen en verklaren dat hij afstand doet, en moet jij dat bevestigen. Een zin die alleen in je voorwaarden staat, is geen uitdrukkelijke instemming.
Moet ik ook een herroepknop op mijn cursussite hebben?
Ja, voor verkopen aan consumenten waarbij het herroepingsrecht nog loopt. Sinds 25 juni 2026 moet een koper online met een duidelijk benoemde knop kunnen herroepen (artikel 6:230oa BW), in België sinds 14 augustus 2026. Dat raakt vooral live trajecten, cursussen met een latere startdatum en verkopen zonder afstandsverklaring.
Je afrekenstap in één middag op orde
Herroepingsrecht klinkt als juristerij, maar in de praktijk gaat het om drie plekken: de vakjes boven je betaalknop, een bevestigingsmail met de tekst van die vakjes, en een herroepknop voor de kopers die nog bedenktijd hebben. Die zet je één keer goed neer, en daarna is dat mailtje op dag twaalf gewoon een vraag waar je het antwoord al op hebt. Verkoop je ook aan bedrijven, zet dan ook je annuleringsregeling op papier. Wil je weten of je cursus überhaupt aan regels voor erkenning of certificaten moet voldoen, lees dan mag ik zomaar cursussen en certificaten geven, en meer over de inrichting van je cursusomgeving vind je in de categorie cursus omgeving maken.
Dit artikel is geen juridisch advies. We hebben de wetsartikelen en de ACM-pagina’s gelezen op 30 oktober 2026; bij twijfel over jouw situatie leg je je voorwaarden voor aan een jurist.
Twijfel je hoe je dit in je eigen afrekenpagina inricht? Plan een videocall, dan kijken we samen naar je afrekenstap.
